على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1518
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و سرشته . و طومار و انگارين . و روزنامه . و كتابچه و كتابچهء ثبت . و فهرست . و فرد . و فرد تفصيل . و كتابچهء حساب و اوراق مجموعهاى كه دبيران نوشته دارند . و مجموعهء حساب . و دفتر اعمال : كتابچهء تفتيش و زندگانى . و دفتر را گاو خورد يعنى حساب آخر شد . و دفتر كردن : طومار نمودن . و در فهرست مندرج كردن . دفتر ( daftar ) و ( deftar ) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - نامههاى فراهم آورده . ج : دفاتر . دفتربند ( daftar - band ) ا . پ . بند دفترها . و ادارهدار . و صحاف . دفتر خانه ( daftar - x ne ) ا . پ . ادارهء عمومى كه در آنجا دفترها و دفتر مخارج سلطنتى را ثبت نموده حفظ مىكنند . و ادارهء محاسبات و شمارگاه . دفتردار ( daftar - d r ) ا . پ . خزانه دار . و مواظب ماليات . و محاسب . دفتر نويس ( daftar - navis ) ا . پ . ميرزا و منشى . و محاسب و حساب نويس . دفترى ( daftari ) ا . پ . اداره دار . و اهل دفتر . دفته ( dafte ) ا . پ . افزارى مر جولاهگان را مانند شانه كه در بافتن هر بار بدست حركت مىدهند . دفتى ( dafti ) ا . پ . مقوائى مر نقاشان و خوشنويسان را كه در آن كاغذهاى خود را نگاهدارند . دفتين ( daftin ) ا . پ . افزارى مانند شانه مر جولاهگان را و دفته . و مقوا و دفتى . دفدفة ( dafdafat ) ا . ع . پشتهء زمين . ج : دفادف . دفدفة ( dafdafat ) م . ع . دفدف الطائر دفدفة : نزديك به زمين پريد آن مرغ و يا بر زمين نشسته جنبانيد بالها را . و نيز دفدفة : شتاب نمودن . دفر ( dafr ) ا . ع . گند . و دفرا له اى نتنأ له . و ام الدفر : دنيا . و سختى و بلا . دفر ( dafr ) م . ع . دفر فى صدره دفرأ ( از باب نصر ) : دست بر سينهء وى زده راند آن را . و نيز دفر : سپوختن . دفر ( dofr ) ص . ع . ج . ادفر . و دفراء . دفر ( dafar ) ا . ع . گند و خوارى . دفر ( dafar ) م . ع . دفر الشيئ دقرا ( از باب سمع ) : گنديده شد بوى آن چيز . و دفر الطعام : كرم افتاد در آن طعام . و دفر الرجل : خوار شد آن مرد . دفر ( dafer ) ص . ع . گنديده و بد بو شده . دفراء ( dafr ' ) ا و ص . ع . مؤنث ادفر و گياه بد بو كه شتران نخورند . و كتيبة دفراء : لشكرى كه از وى بوى زنگ آهن آيد . دفراه ( dafar ho ) ع . در ندبه و افسوس گويند . و ادفراه اى واذلاه . دفرة ( daferat ) ص . ع . مؤنث دفر گنديده و بدبو شده . دفزك ( dafzak ) ص . پ . فربه و گنده و ستبر و غليظ و ضخيم . دف ساز ( daf - s z ) ا . پ . كسى كه دف و طبل مىسازد . دفص ( dafs ) ا . ع . تابانى و نرمى و ملاست و هو فعل ممات مهجور . دفض ( dafz ) م . ع . دفضه دفضا ( از باب ضرب ) : شكست و پاره كرد آن را . دفطسة ( daftasat ) م . ع . دفطس الرجل دفطسة : ضايع كرد آن مرد مال خود را . دفع ( daf ' ) دفع اليه دفعا و مدفعا ( از باب فتح ) : داد او را چيزى و دفعه : راند آن را و سپوخت . و دفع عنه الاذى : دور كرد از وى رنجش و اذيت را . و دفع الشيئ : دور كرد آن چيز را . و دفع القول : رد كرد آن قول را بحجت . و دفع عن الموضع : رحلت كرد از آنجاى . و دفع القوم : يك دفعه آمدند آن قوم . و دفعت الى كذا ( مجهولا ) : اى انتهيت اليه . دفع ( daf ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپوختن به زور . و رفع و اخراج . و ترك . و بازداشت و منع . و راندگى و رد و طرد و عقب نشاندگى . و شكست . و ممانعت . و دادن نجات و بخشش . و دفع انداختن : تأخير كردن و بتأخير انداختن . و راندن و دور كردن . و دفع شدن : خارج گشتن . و بر طرف شدن و زايل شدن . و دفع عطش كردن : فرونشاندن تشنگى . و دفع عم كردن : بر طرف نمودن اندوه و غصه . و دفع كردن : منع كردن و رد كردن . و به زور داخل كردن . و زايل كردن . و بازداشتن . و خارج كردن و اخراج نمودن . و راندن . دفع ( dofa ' ) ع . ج . دفعة . دفعات ( dafa t ) ع . ج . دفعة . دفعات ( daf t ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - دفعه بدفعه و بار بار ضد يك دفعه و چندين بار . دفعات ( dofa t ) ع . ج . دفعة . دفع الوقت ( daf ' - ol - vaqt ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تأخير و درنگ و فرغل و فرغول و اهمال . و دفع الوقت نمودن : اهمال نمودن و امروز و فردا كردن . دفعة ( daf'at ) ا . ع . يك بار . ج : دفعات . دفعة ( daf'atan ) م ف . پ . - مأخوذ